Wojna domowa w środku Rosji - konflikt zbrojny rozpoczęta w środku wyniku rewolucji październikowej do wnętrza 1917 oraz ustanowienia na wskroś bolszewików nowej władzy państwowej. Zwolenników nowej władzy określano jak “czerwonych”, tudzież przeciwników w charakterze “białych”. Działania zbrojne porządny zasadniczo aż do 1920 roku (zajęcie Krymu), na Dalekim Wschodzie aż do 1922 roku plus wewnątrz Jakucji aż do 1923 roku. Niekiedy zbytnio datę rozpoczęcia tej wojny domowej uważa się datę podpisania traktatu brzeskiego (3 marca 1918) - podpisanie tego aktu realnie spowodowało narastanie oporu również zagwarantowało zewnętrzną interwencję także zasiłek sił ententy po stronie “białych”. Za sfinalizowanie wojny domowej jest uważane wzięcie Władywostoku na wskroś Armię Czerwoną 25 października 1922 roku, bodaj walki na wschodnich rubieżach przeciągnęły się aż do 1923.
Sztandar jednego spośród batalionów, Pawłodar 1922.
“Biali” sformowali rząd armii i skłóconych spośród sobą ośrodków politycznych. Część zwolenników “białych” było monarchistami, wielu zwolennikami demokratycznej republiki, oraz poniekąd socjalistami. Najpoważniejsze siły “białych” to:
Ruch białych popierały wojska interwencyjne (brytyjskie, francuskie, japońskie, amerykańskie, kanadyjskie, włoskie, rumuńskie, greckie także serbskie), zwykle niewiele również działające w środku ograniczonych rozmiarach. Więcej problemów “czerwonym” sprawiały liczne powstania chłopskie plus kozackie (największa - insurekcja tambowskie - “antonowszczyzna”), oraz odtąd ponadto robotnicze dodatkowo żołnierskie (powstanie kronsztadzkie). Oprócz “białych” plus “czerwonych” samodzielną pozycję próbowali zarezerwować “czarni” (oddziały anarchistów - największe treść miała wojsko Nestora Machno na Ukrainie) oraz małe oddziały “zielonych” (chłopskiej samoobrony, walczącej przeciw bolszewickiej polityce rolnej, niemniej jednak podobnie przeciwko zwrotowi ziemi obszarniczej zarządzonej na wskroś “białych”).
Przewaga Armii Czerwonej wynikała z:
Ofiary skutków rewolucji październikowej czy trwającej od czasu jesieni 1917 roku aż aż do jesieni 1922 wojny domowej ocenia się na naokoło 15 milionów istnień, lub więcej aniżeli cała I konflikt zbrojny światowa. Około 8-9 mln owo ofiary głodu, chorób, 3-4 mln owo ofiary egzekucji także pacyfikacji ludności cywilnej wskroś Armie Czerwoną , Czeka plus Kombiedy. Około 800 tysięcy zabitych czerwonogwardzistów dodatkowo czerwonoarmistów oraz naokoło 500 tysięcy zabitych białogwardzistów.
Wojna domowa do wnętrza Rosji wytworzyła specyficzne sytuacja prowadzenia działań militarnych. Miała styl manewrowy. Cechowała ją częsta szychta sytuacji, niespodziewane kontrataki, ofensywy również zwroty zaczepne. Sporadycznie dochodziło aż do długotrwałych oblężeń. Linia frontu zawsze się zmieniała. Dywizje walczyły na gigantycznych przestrzeniach. Piechota była zmuszona aż do pokonywania wielkich odległości. Największą liczba wewnątrz bitwach miała kawaleria, zgrupowana wewnątrz wielkich masach w wielu przypadkach nagłymi atakami przesądzała o losach bitew, potrafiła żwawo okrążyć przeciwnika. Znacznie zmalała przesłanie ciężkiej artylerii, skoro przed zdołano ją zawinąć było przedtem po bitwie oraz profil frontu przebiegała wewnątrz innym miejscu. Znaczną rolę odgrywały samochody pancerne również pociągi pancerne, zdolne aż do szybkich rajdów na tyłach wroga. Dyskusyjna jest przesłanie czołgów wewnątrz tym konflikcie. Natomiast samoloty miały marginalne znaczenie, spełniały przede wszystkim funkcje zwiadowcze, aż do walk powietrznych dochodziło rzadko. Wojska, które ścierały się w środku wojnie domowej w środku Rosji ówczesny wysoko mniejsze od momentu wielomilionowych armii walczących do wnętrza latach 1914-1918 r. na zachodzie Europy, wszelako bitwy ówczesny krwawe.